Słuszna kara za nędzę? Lakoff, Oates, Dickens i mit zasłużonego losu, czyli jak metafora Surowego Ojca zmienia systemowe wykluczenie w rzekomą porażkę moralną.
Są takie książki, które pojawiają się w naszym życiu po to aby zmienić nasz sposób patrzenia na rzeczywistość raz na zawsze. Zrobiłam kiedyś ranking tych książek i dwie z nich chciałabym omówić w kontekście przeramowania George'a Lakoffa i jego metafory Surowego Ojca. W ujęciu Lakoffa ideologia Surowego Ojca zakłada, że świat jest pełen niebezpieczeństw, a jedyną receptą na sukces jest żelazna samokontrola, dyscyplina i posłuszeństwo. W tej logice bogactwo i awans są naturalną nagrodą za moralną wyższość, a ubóstwo – zasłużoną karą za słabość charakteru. „Jeśli się starasz i przestrzegasz zasad – wygrywasz. Jeśli tkwisz na dnie – sam jesteś sobie winien, bo zabrakło ci samokontroli.” Zarówno Dickens w Wielkich nadziejach , jak i Oates w Oni pokazują, jak ta narracja staje się narzędziem okrucieństwa i usprawiedliwieniem dla systemowej niesprawiedliwości. W powieści Oates model Surowego Ojca nie działa jako system opiekuńczy czy pedagogiczny, lecz jako ideologia obwinia...